De groene elektriciteit quiz: het antwoord

Op deze pagina worden vier situaties van elektriciteitsgebruik en -opwek beschreven. Hieronder een antwoord op de gestelde vraag: Welk meneertje(s) kan zeggen dat hij groene elektriciteit gebruikt?

Gebruik is iets anders dan opwek
Op basis van de door mij gegeven informatie is deze vraag niet te beantwoorden. Proficiat voor hen die dat door hadden. Het zit als volgt. Er is een onderscheid tussen opwekken en gebruiken. Dat wordt geregeld met het systeem van Garanties van Oorsprong. Vaak groencertificaten genoemd. Als je elektriciteit opwekt met zonnepanelen, is die elektriciteit duurzaam / groen. Het interessante geval wil dat de elektriciteit (de elektronen) los verkocht kunnen worden van het groencertificaat. Je krijgt dan dus dat bijv. meneer B via bijvoorbeeld Vandebron zijn groene elektriciteit verkoopt aan meneer D die 100 kilometer verderop een fabriek heeft. De enige manier om zeker te weten dat D daadwerkelijk de door B opgewekte groene elektronen gebruikt, is door een dedicated stroomkabel tussen B en D te leggen. Dat is nogal duur. Daarom is afgesproken dat het niet uitmaakt wie de elektronen gebruikt die een centrale of windmolen of zonnepaneel opwekt. Een groene producent kan maar één keer een groencertificaat verkopen voor een kilowattuur (kWh) die hij opwekt.
Even afgezien van buitenlandse “sjoemelcertificaten” die schijn-vergroening bieden, is dat een goed functionerend administratief systeem. Dus alhoewel B de elektriciteit gebruikt die de panelen op zijn dak schoon hebben opgewekt (als de zon schijnt), als B de bijbehorende groencertificaten heeft verkocht aan D, dan gebruikt B “formeel” grijze, vieze stroom (tenzij hij zelf weer via zijn leverancier groene stroom inkoopt). En D, wiens fabriek naast een kolencentrale ligt, krijgt waarschijnlijk elektronen binnen die uit die vieze centrale om de hoek komen. Echter, dankzij het groencertificaat dat hij van B heeft gekocht, kan hij toch zeggen hij goed bezig is: hij gebruikt duurzame, groene energie.

Zit hier een luchtje aan?
Klopt dit allemaal eigenlijk wel? Ik ben positief. Het zou natuurlijk niet netjes zijn als B zegt dat hij groene elektriciteit gebruikt als hij dat niet doet. Naar zijn klanten maakt hij mooie sier met glimmende panelen op zijn dak terwijl hij misschien wel de iets goedkopere grijze stroom inkoopt. Aan de andere kant: hij draagt wel degelijk bij aan de verduurzaming van de elektriciteitsvoorziening. Hij zorgt ervoor dat zijn dak nuttig gebruikt wordt door zonnepanelen. Dat had hij ook niet kunnen doen – veel zal hij er niet mee verdienen. Meneer D heeft niet zoveel keuze. Zijn dak is niet geschikt voor zonnepanelen. Daarom koopt hij ergens anders groene elektriciteit. Prima deal.

Speciaal geval: klimaatneutraal gebouw zonder SDE+
Dergelijke toereken-systemen kunnen tot vreemde situaties leiden. Zo ken ik een groot zonnedak dat onderdeel is van een nieuw gebouw. Volgens bouwnormen heet dat gebouw klimaatneutraal te zijn (de EPC is 0 of kleiner). Die eretitel kostte een paar ton, zonder dat er één fysieke maatregel genomen werd die het gebouw verbeterde. Wat wil het geval. Er was SDE+ subsidie aangevraagd voor een paar ton. Dit werd niet gekregen. Zonder de panelen mag het prestigieuze gebouw niet klimaatneutraal worden genoemd. Dat wilde de eigenaar per se. Daarom zijn de panelen toch neergelegd. Met dus een flink negatieve business case. Daarmee koopt de eigenaar als het ware dat hij kan zeggen klimaatneutraal te zijn.
Tsja. Wat te doen? Opnieuw SDE+ aanvragen kan niet – de panelen liggen er al. Via een andere stimuleringsregeling, de postcoderoos, zou de businesscase wèl alsnog enorm verbeterd kunnen worden. Wellicht zelf naar positief. Vanwege bovenstaande systematiek kan het gebouw volgens de regeltjes dan niet meer klimaatneutraal heten. Het gebeurt dus niet. Bij de postcoderoos gaan de groencertificaten namelijk naar de deelnemers van de roos (kleinverbruikers in de buurt); voor het gebouw zijn ze niet beschikbaar.
Dat zijn erg dure principes. Er wordt geen groene elektron meer of minder opgewekt met deze “oplossing”. Via de postcoderoos had ik allang de panelen ter beschikking gesteld aan de buurt en vervolgens zelf groene elektriciteit gekocht van iemand anders die wel SDE+ heeft gekregen en de groencertificaten zelf niet nodig heeft. On the grand scheme of things heeft dat geen enkel negatief effect op duurzaamheid. Maar ja, ik ben dan ook geen dominee, meer de koopman 😉

Trackbacks